صداي سخن عشق


سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ 
أَيُّهَا النَّاسُ اعْلَمُوا أَنَّ كَمَالَ الدِّينِ طَلَبُ الْعِلْمِ وَ الْعَمَلُ بِهِ أَلَا وَ إِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ أَوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ الْمَالِ إِنَّ الْمَالَ مَقْسُومٌ مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَمَهُ عَادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيَفِي لَكُمْ وَ الْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ أَهْلِهِ وَ قَدْ أُمِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْ أَهْلِهِ فَاطْلُبُوهُ.
اى مردم بدانيد كمال دين طلب علم و عمل بدانست، بدانيد كه طلب علم بر شما از طلب مال لازم‏تر است، زيرا مال براى شما قسمت و تضمين شده. عادلى آن را بين شما قسمت كرده و تضمين نموده و بشما مي‌رساند ولى علم نزد أهلش نگهداشته شده و شما مأموريد كه آن را از اهلش طلب كنيد، پس آن را بخواهيد.
الكافي، ج‏1، ص 30
صفحه اصلی
صفحه اصلی
باب كلیات توحید چاپ ايميل
28 اسفند 1397

بَابُ جَوَامِعِ التَّوْحِيدِ

باب كلیات توحید (باب بیست و یکم از کتاب توحید که 7 حدیث دارد)

الحديث الاوّل و هو الثالث و الاربعون و ثلاث مائة

عن أَبِي‌عَبْدِاللَّهِ(ع): أَنَّ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ(ع) اسْتَنْهَضَ النَّاسَ فِي حَرْبِ مُعَاوِيَةَ فِي الْمَرَّةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا حَشَدَ النَّاسُ قَامَ خَطِيباً فَقَالَ:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْأَحَدِ الصَّمَدِ الْمُتَفَرِّدِ، الَّذِي لا مِنْ شَئ كَانَ وَ لا مِنْ شَئ خَلَقَ، مَا كَانَ قُدْرَةٌ(قُدْرَتُهُ) بَانَ بِهَا مِنَ الْأَشْيَاءِ وَ بَانَتِ الْأَشْيَاءُ مِنْهُ، فَلَيْسَتْ لَهُ صِفَةٌ تُنَالُ، وَ لا حَدٌّ تُضْرَبُ لَهُ فِيهِ الْأَمْثَالُ، كَلَّ دُونَ صِفَاتِهِ تَحْبِيرُ اللُّغَاتِ وَ ضَلَّ هُنَاكَ تَصَارِيفُ الصِّفَاتِ وَ حَارَ فِي مَلَكُوتِهِ عَمِيقَاتُ مَذَاهِبِ التَّفْكِيرِ وَ انْقَطَعَ دُونَ الرُّسُوخِ فِي عِلْمِهِ جَوَامِعُ التَّفْسِيرِ وَ حَالَ دُونَ غَيْبِهِ الْمَكْنُونِ حُجُبٌ مِنَ الْغُيُوبِ، تَاهَتْ فِي أَدْنَى أَدَانِيهَا طَامِحَاتُ الْعُقُولِ فِي لَطِيفَاتِ الْأُمُورِ فَتَبَارَكَ اللَّهُ الَّذِي لا يَبْلُغُهُ بُعْدُ الْهِمَمِ وَ لا يَنَالُهُ غَوْصُ الْفِطَنِ.

وَ تَعَالَى الَّذِي لَيْسَ لَهُ وَقْتٌ مَعْدُودٌ وَ لا أَجَلٌ مَمْدُودٌ وَ لا نَعْتٌ مَحْدُودٌ؛ سُبْحَانَ الَّذِي لَيْسَ لَهُ أَوَّلٌ مُبْتَدَأٌ وَ لا غَايَةٌ مُنْتَهًى وَ لا آخِرٌ يَفْنَى؛ سُبْحَانَهُ هُوَ كَمَا وَصَفَ نَفْسَهُ، وَ الْوَاصِفُونَ لا يَبْلُغُونَ نَعْتَهُ، وَ حَدَّ الْأَشْيَاءَ كُلَّهَا عِنْدَ خَلْقِهِ، إِبَانَةً لَهَا مِنْ شِبْهِهِ وَ إِبَانَةً لَهُ مِنْ شِبْهِهَا؛ لَمْ يَحْلُلْ فِيهَا فَيُقَالَ: هُوَ فِيهَا كَائِنٌ وَ لَمْ يَنْأَ عَنْهَا فَيُقَالَ: هُوَ مِنْهَا بَائِنٌ وَ لَمْ يَخْلُ مِنْهَا فَيُقَالَ لَهُ أَيْنَ، لَكِنَّهُ سُبْحَانَهُ أَحَاطَ بِهَا عِلْمُهُ وَ أَتْقَنَهَا صُنْعُهُ وَ أَحْصَاهَا حِفْظُهُ؛ لَمْ يَعْزُبْ عَنْهُ خَفِيَّاتُ غُيُوبِ الْهَوَاءِ وَ لا غَوَامِضُ مَكْنُونِ ظُلَمِ الدُّجَى وَ لا مَا فِي السَّمَاوَاتِ الْعُلَى إِلَى الْأَرَضِينَ السُّفْلَى؛ لِكُلِّ شَئ مِنْهَا حَافِظٌ وَ رَقِيبٌ وَ كُلُّ شَئ مِنْهَا بِشَئ مُحِيطٌ وَ الْمُحِيطُ بِمَا أَحَاطَ مِنْهَا.

الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لا يُغَيِّرُهُ صُرُوفُ الْأَزْمَانِ وَ لايَتَكَأَّدُهُ صُنْعُ شَئ كَانَ؛ إِنَّمَا قَالَ لِمَا شَاءَ: كُنْ فَكَانَ؛ ابْتَدَعَ مَا خَلَقَ بِلا مِثَالٍ سَبَقَ وَ لا تَعَبٍ وَ لا نَصَبٍ وَ كُلُّ صَانِعِ شَئ فَمِنْ شَئ صَنَعَ وَ اللَّهُ لا مِنْ شَئ صَنَعَ مَا خَلَقَ، وَ كُلُّ عَالِمٍ فَمِنْ بَعْدِ جَهْلٍ تَعَلَّمَ وَ اللَّهُ لَمْ يَجْهَلْ وَ لَمْ يَتَعَلَّمْ؛ أَحَاطَ بِالْأَشْيَاءِ عِلْماً قَبْلَ كَوْنِهَا، فَلَمْ يَزْدَدَ بِكَوْنِهَا عِلْماً؛ عِلْمُهُ بِهَا قَبْلَ أَنْ يُكَوِّنَهَا كَعِلْمِهِ بَعْدَ تَكْوِينِهَا، لَمْ يُكَوِّنْهَا لِتَشْدِيدِ سُلْطَانٍ وَ لا خَوْفٍ مِنْ زَوَالٍ وَ لا نُقْصَانٍ وَ لا اسْتِعَانَةٍ عَلَى ضِدٍّ مُنَاوٍ، وَ لا نِدٍّ مُكَاثِرٍ، وَ لا شَرِيكٍ مُكَابِرٍ، لَكِنْ خَلائِقُ مَرْبُوبُونَ وَ عِبَادٌ دَاخِرُونَ.

فَسُبْحَانَ الَّذِي لا يَئُودُهُ خَلْقُ مَا ابْتَدَأَ، وَ لا تَدْبِيرُ مَا بَرَأَ وَ لا مِنْ عَجْزٍ وَ لا مِنْ فَتْرَةٍ بِمَا خَلَقَ اكْتَفَى، عَلِمَ مَا خَلَقَ وَ خَلَقَ مَا عَلِمَ، لا بِالتَّفْكِيرِ فِي عِلْمٍ حَادِثٍ أَصَابَ مَا خَلَقَ، وَ لا شُبْهَةٍ دَخَلَتْ عَلَيْهِ فِيمَا لَمْ يَخْلُقْ، لَكِنْ قَضَاءٌ مُبْرَمٌ وَ عِلْمٌ مُحْكَمٌ وَ أَمْرٌ مُتْقَنٌ؛ تَوَحَّدَ بِالرُّبُوبِيَّةِ وَ خَصَّ نَفْسَهُ بِالْوَحْدَانِيَّةِ وَ اسْتَخْلَصَ بِالْمَجْدِ وَ الثَّنَاءِ وَ تَفَرَّدَ بِالتَّوْحِيدِ وَ الْمَجْدِ وَ السَّنَاءِ وَ تَوَحَّدَ بِالتَّحْمِيدِ وَ تَمَجَّدَ بِالتَّمْجِيدِ وَ عَلا عَنِ اتِّخَاذِ الْأَبْنَاءِ وَ تَطَهَّرَ وَ تَقَدَّسَ عَنْ مُلامَسَةِ النِّسَاءِ وَ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْ مُجَاوَرَةِ الشُّرَكَاءِ فَلَيْسَ لَهُ فِيمَا خَلَقَ ضِدٌّ وَ لا لَهُ فِيمَا مَلَكَ نِدٌّ وَ لَمْ يَشْرَكْهُ فِي مُلْكِهِ أَحَدٌ؛ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الْمُبِيدُ لِلْأَبَدِ وَ الْوَارِثُ لِلْأَمَدِ، الَّذِي لَمْ يَزَلْ وَ لا يَزَالُ وَحْدَانِيّاً أَزَلِيّاً، قَبْلَ بَدْءِ الدُّهُورِ وَ بَعْدَ صُرُوفِ الْأُمُورِ، الَّذِي لا يَبِيدُ وَ لا يَنْفَدُ. بِذَلِكَ أَصِفُ رَبِّي فَلا إِلَهَ إِلا اللَّهُ مِنْ عَظِيمٍ مَا أَعْظَمَهُ، وَ مِنْ جَلِيلٍ مَا أَجَلَّهُ، وَ مِنْ عَزِيزٍ مَا أَعَزَّهُ، وَ تَعَالَى عَمَّا يَقُولُ الظَّالِمُونَ عُلُوّاً كَبِيراً

ترجمه: امام صادق علیه‌السلام فرمود: امیرالمؤمنین(ع) براى مرتبه دوم مردم را به جنگ معاویه برانگیخت چون مردم جمع شدند به سخنرانى برخاست و فرمود: ستایش خدای راست كه یگانه و یكتا و بى‌نیاز و تنهاست، بود او از چیزى نیست و آفرینشش از چیزى نبوده، تنها با قدرتى آفریده كه به سبب آن از همه چیز جدا شده و همه چیز از او جدا گشته است، براى او صفتی كه بدان توان رسید نباشد و حدی كه براى آن مثل آورند نیست آرایش لغت‌ها از توصیف او ناتوان و ستودن‌هاى گوناگون در آن‌جا گم گشته و حیران است؛ راه‌هاى عمیق اندیشه نسبت به ملكوت او سرگردان و تفاسیر جامع از نفوذ در علمش بریده گشته، پرده‌هاى ناپیدا نزد كنه پنهانش حایل شده و خردهاى تندرو نسبت به مطالب دقیق در نزدیك‌ترین درجاتش گم گشته، پر بركت باد خدائی كه دوربینى همت‌ها به او نرسد و زیركی‌هاى عمیق او را در نیابد، متعالى است آن‌كه وقت قابل شماره و عمر دراز و صفت محدود ندارد (عمر دراز براى كسى است كه دورانش پایان داشته باشد) منزه باد آن‌چنان خدائی كه نه آغازى دارد كه از آن شروع شود و نه انجامی كه به آن پایان یابد و نه آخری كه در آن‌جا نابود گردد. او منزه است، او چنان است كه خود را توصیف کرد، وصف كنندگان به ستایش او نرسند، همه چیز را هنگام آفرینش محدود ساخت تا از همانندى خودش (كه محدود نیست) جدا باشند و او از همانندى آن‌ها جدا باشد در چیزها داخل نشده تا بتوان گفت در آن‌ها جا دارد و از آن‌ها دور نگشته تا بتوان گفت او از آن‌ها بیگانه است و از آن‌ها بركنار نگشته تا بتوان گفت: در كجاست، ولى خداى سبحان علمش همه چیز را فرا گرفته و صنعش آن‌ها را محكم ساخته و یادش آن‌ها را شماره كرده، پنهانی‌هاى هواى ناپیدا (مانند امواج و برق و قواى ناقل صدا) و پوشیده‌هاى نهان تاریكى شب و آن‌چه در آسمان‌هاى بالا و زمین‌هاى پائین است از او نهان نیست، براى هر چیزى از جانب او نگهبان و گماشته‌ای است و چیزى نیست جز این‌كه به چیز دیگر احاطه دارد و آن كه به همه احاطه‌كنندگان احاطه دارد خداى یگانه یكتاى بى‌نیازی است كه گردش زمان دگرگونش نسازد و ساختن هیچ چیز او را خسته نكند، فقط به آن‌چه خواهد گوید: باش، موجود شود، آن‌چه را آفریده بدون نمونه قبلى و بدون رنج و تلاش اختراع نموده، هر كسى كه چیزى سازد آن را از ماده‌اى سازد و خدا بى‌ماده ساخته است، هر دانشمندى پس از نادانى دانا گشته و خدا نادان نبوده و دانش نیاموخته علمش به همه چیز پیش از بودن آن‌ها احاطه كرده و از پیدایش آن‌ها علمش افزون نگشته، علم او به آن‌ها پیش از پدید آمدنشان چون علم اوست به آن‌ها پس از پدید آوردنشان، چیزها را نیافریده تا سلطنتش استوار شود یا بیم نابودى و كاهشش برود یا در برابر مخالف ستیزه‌گر و همانند افزودن طلب و انبار گردن‌كش كمك گیرد بلكه همه آفریدگان پروریده و بندگان سر بزیرند.

منزه باد خدائی كه آفرینش آن‌چه اختراع كرده و سرپرستى آن‌چه آفریده به رنجش نینداخته، از ناتوانى و خستگى نیست كه به همین قدر كه آفریده اكتفا كرده (بلكه در آفرینش بیش از این مقدار حكمت و مصلحت ندیده) آن‌چه را آفریده دانسته و آن‌چه را صلاح دانسته آفریده است و اثر اندیشه و علم پیدا شده‌اى نبوده كه در آفرینش خطا نكرده، و آن‌چه را نیافریده به‌واسطه تردیدش نبوده بلكه آفرینش او قضاء و فرمانی است ناگسستنى و دانشى است محكم و فرمانی است استوار، به ربوبیت یگانه گشته و خود را به یگانگى مخصوص گردانیده و بزرگوارى مخصوص است، از گرفتن فرزندان برتر است و از آمیزش زنان پاكیزه و مقدس است، از همسایگى انبازان عزیز و والاست در آن‌چه آفریده ضدى ندارد و در آن‌چه مالك شده همانندى ندارد؟ هیچ‌كس در ملك او شریك نگشته، یگانه و یكتا و بى‌نیاز است، نابود كننده همیشگى و جای‌گزین پایان است (هر دراز عمرى را خدا نابود كند و خودش همیشه باقی است) آن‌كه همیشه بوده و همیشه باشد، یگانه است و ازلى، پیش از آغاز روزگار بوده و پس از گذشت امور، باشد، نابود نگردد و تمام نشود، بدین‌گونه پروردگارم را می‌ستایم، شایسته پرستشى جز خدا نیست شگفتا از بزرگى كه چه بزرگ است و از والائى كه چقدر والاست و از عزیزى كه چه اندازه عزیز است و از آن‌چه ستمگران درباره‌اش گویند بلندى بسیار دارد.

شرح

ادامه مطلب...
 
باب روح چاپ ايميل
27 اسفند 1397

بَابُ الرُّوحِ

باب روح(باب بیستم از کتاب توحید که چهار حدیث دارد)

علت این‌که روایات مربوط به روح را در کتاب توحید آوردند این است که برخی گمان کردند که روح، خدا یا جزء خدا یا غیرمخلوق است؛ یا روحی در کریمه «وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» (حجر-29) به معنی نفسی و ذاتی است.

تفسیر کریمه: نفخت فیه من روحی

الحديث الاوّل‏ و هو التاسع و الثلاثون و ثلاث مائة

عَنِ ابْنِ أُذَيْنَةَ عَنِ الْأَحْوَلِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(ع) عَنِ الرُّوحِ الَّتِي فِي آدَمَ(ع) قَوْلُهُ فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي قَالَ: هَذِهِ رُوحٌ مَخْلُوقَةٌ وَ الرُّوحُ الَّتِي فِي عِيسَى مَخْلُوقَةٌ

ترجمه: احول گوید: از حضرت صادق علیه‌السلام درباره روحی كه در آدم (ع) دمیده شد پرسیدم كه خدا می‌فرماید: «چون او را برابر ساختم و از روح خود در او دمیدم» حضرت فرمود: آن روح مخلوق است و هم روحی كه در عیسى بود مخلوق بود.

شرح‏
ادامه مطلب...
 
تفسیر عرش و کرسی چاپ ايميل
26 اسفند 1397

الحديث الثاني و هو الرابع و الثلاثون و ثلاث مائة

عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى قَالَ: سَأَلَنِي أَبُوقُرَّةَ الْمُحَدِّثُ أَنْ أُدْخِلَهُ عَلَى أَبِي‌الْحَسَنِ الرِّضَا(ع) فَاسْتَأْذَنْتُهُ، فَأَذِنَ لِي فَدَخَلَ فَسَأَلَهُ عَنِ الْحَلالِ وَ الْحَرَامِ.

ثُمَّ قَالَ لَهُ: أَ فَتُقِرُّ أَنَّ اللَّهَ مَحْمُولٌ؟ فَقَالَ أَبُوالْحَسَنِ(ع): كُلُّ مَحْمُولٍ مَفْعُولٌ بِهِ، مُضَافٌ إِلَى غَيْرِهِ، مُحْتَاجٌ، وَ الْمَحْمُولُ اسْمُ نَقْصٍ فِي اللَّفْظِ وَ الْحَامِلُ فَاعِلٌ وَ هُوَ فِي اللَّفْظِ مِدْحَةٌ؛ وَ كَذَلِكَ قَوْلُ الْقَائِلِ فَوْقَ وَ تَحْتَ وَ أَعْلَى وَ أَسْفَلَ

وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ: وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها، وَ لَمْ يَقُلْ فِي كُتُبِهِ: إِنَّهُ الْمَحْمُولُ بَلْ قَالَ: إِنَّهُ الْحَامِلُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ الْمُمْسِكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا؛

وَ الْمَحْمُولُ مَا سِوَى اللَّهِ؛ وَ لَمْ يُسْمَعْ أَحَدٌ آمَنَ بِاللَّهِ وَ عَظَمَتِهِ قَطُّ، قَالَ فِي دُعَائِهِ يَا مَحْمُولُ

قَالَ أَبُوقُرَّةَ: فَإِنَّهُ قَالَ: وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ، وَ قَالَ: الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ.‏

 فَقَالَ أَبُوالْحَسَنِ(ع): الْعَرْشُ لَيْسَ هُوَ اللَّهَ وَ الْعَرْشُ اسْمُ عِلْمٍ وَ قُدْرَةٍ وَ عَرْشٍ فِيهِ كُلُّ شَئ؛ ثُمَّ أَضَافَ الْحَمْلَ إِلَى غَيْرِهِ، خَلْقٍ مِنْ خَلْقِهِ،

لِأَنَّهُ اسْتَعْبَدَ خَلْقَهُ بِحَمْلِ عَرْشِهِ وَ هُمْ حَمَلَةُ عِلْمِهِ

وَ خَلْقاً يُسَبِّحُونَ حَوْلَ عَرْشِهِ وَ هُمْ يَعْمَلُونَ بِعِلْمِهِ

وَ مَلائِكَةً يَكْتُبُونَ أَعْمَالَ عِبَادِهِ

وَ اسْتَعْبَدَ أَهْلَ الْأَرْضِ بِالطَّوَافِ حَوْلَ بَيْتِهِ

وَ اللَّهُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى كَمَا قَالَ وَ الْعَرْشُ وَ مَنْ يَحْمِلُهُ وَ مَنْ حَوْلَ الْعَرْشِ (محمولٌ، خبر محذوف)

وَ اللَّهُ الْحَامِلُ لَهُمُ، الْحَافِظُ لَهُمُ، الْمُمْسِكُ الْقَائِمُ عَلَى كُلِّ نَفْسٍ، وَ فَوْقَ كُلِّ شَئ، وَ عَلَى كُلِّ شَئ،

وَ لا يُقَالُ مَحْمُولٌ وَ لا أَسْفَلُ قَوْلًا مُفْرَداً لا يُوصَلُ بِشَئ فَيَفْسُدُ اللَّفْظُ وَ الْمَعْنَى

قَالَ أَبُوقُرَّةَ: فَتُكَذِّبُ بِالرِّوَايَةِ الَّتِي جَاءَتْ أَنَّ اللَّهَ إِذَا غَضِبَ إِنَّمَا يُعْرَفُ غَضَبُهُ أَنَّ الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ يَجِدُونَ ثِقْلَهُ عَلَى كَوَاهِلِهِمْ فَيَخِرُّونَ سُجَّداً فَإِذَا ذَهَبَ الْغَضَبُ خَفَّ وَ رَجَعُوا إِلَى مَوَاقِفِهِمْ؟

فَقَالَ أَبُوالْحَسَنِ(ع): أَخْبِرْنِي عَنِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مُنْذُ لَعَنَ إِبْلِيسَ إِلَى يَوْمِكَ هَذَا هُوَ غَضْبَانُ عَلَيْهِ فَمَتَى رَضِيَ؟ وَ هُوَ فِي صِفَتِكَ لَمْ يَزَلْ غَضْبَانَ عَلَيْهِ وَ عَلَى أَوْلِيَائِهِ وَ عَلَى أَتْبَاعِهِ؛ كَيْفَ تَجْتَرِئُ أَنْ تَصِفَ رَبَّكَ بِالتَّغْيِيرِ مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ؟ وَ أَنَّهُ يَجْرِي عَلَيْهِ مَا يَجْرِي‏ عَلَى الْمَخْلُوقِينَ؟ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى لَمْ يَزُلْ مَعَ الزَّائِلِينَ وَ لَمْ يَتَغَيَّرْ مَعَ الْمُتَغَيِّرِينَ وَ لَمْ يَتَبَدَّلْ مَعَ الْمُتَبَدِّلِينَ وَ مَنْ دُونَهُ فِي يَدِهِ وَ تَدْبِيرِهِ وَ كُلُّهُمْ إِلَيْهِ مُحْتَاجٌ وَ هُوَ غَنِيٌّ عَمَّنْ سِوَاهُ

ترجمه: ابو قرة محدث بر حضرت امام رضا علیه‌السلام وارد شد و از مسائل حلال و حرام پرسید، سپس عرض كرد: شما قبول دارید كه خدا محمول است؟ حضرت فرمود: هر محمولى فعلى بر او واقع شده كه به دیگرى نسبت دارد (و آن فعل حمل است كه با حامل نسبت دارد) و «محمول» اسمى است كه در تعبیر دلالت بر نقص دارد و «حامل» فاعل است و در تعبیر دلالت بر مدح دارد و هم‌چنین است قول آن‌كه گوید: زبر، زیر، بالا، پائین، (كه زبر و بالا دلالت بر مدح دارد و زیر و پائین دلالت بر نقص) و خدا فرموده است: «خدا را نام‌هاى نیكوست، او را به آن‌ها بخوانید» و در هیچ‌یك از كتب آسمانى خود نفرموده است كه او محمول است بلكه گفته است او حامل است در خشكى و دریا فرزندان آدم را؛ و نگهدار آسمان‌ها و زمین است از افتادن و غیر خدا محمول است و هیچ‌گاه از كسی‌كه به خدا و عظمتش ایمان دارد شنیده نشده كه در دعاى خود گوید «یا محمول» ابوقرة گفت: خدا خود فرموده است: در آن روز عرش پروردگارت را هشت نفر در بالایشان حمل كنند» و باز فرموده است: كسانى كه عرش را حمل می‌كنند» حضرت  ابوالحسن علیه‌السلام فرمود: عرش كه خدا نیست عرش نام علم و قدرت است و عرشى است كه همه چیز در اوست (اشاره به معنى اول و دوم است كه در توضیح بیان كردیم) آن‌گاه فعل حمل را به غیر خود كه مخلوقى از مخلوقاتش باشد نسبت داده است بدین جهت كه از آن مخلوق به سبب حمل عرشش عبادت خواسته است، حاملان عرش حاملان علم خدایند و مخلوقى هستند كه گرد عرش او تسبیح گویند و به علم او كار كنند و فرشتگانى هستند كه كردارهاى بندگانش را نویسند و از اهل زمین به سبب طواف گرد خانه خویش عبادت خواسته است (پس از هر مخلوقى به‌نوعى خاص عبادت خواسته است) و خدا بر عرش تسلط دارد چنان‌که فرمود (و در باب سابق بیان شد) و عرش و آن‌ها كه حملش كنند و آن‌ها كه گردش باشند (همگى نسبت به خدا محمولند) و خدا حامل آن‌ها و حافظ آن‌ها و نگهدارنده آن‌هاست و برپا دارنده هر جان و بالاى هر چیز و بر همه چیز است و نسبت به خدا كلمه محمول و اسفل به‌تنهائى بدون این‌كه به كلمه دیگرى بچسبد نباید گفت تا لفظ و معنى خراب شود (زیرا اسماء خدای تعالى توفیقى است «و محمول و اسفل» علاوه بر این‌كه دلالت بر نقص و احتیاج دارد در هیچ دعائى نسبت به خدا گفته نشده است ولى جایز است به كلمه دیگر بچسبد و مثلاً گفته شود عرش خدا محمول است زمين خدا اسفل آسمان است) ابو قرة گفت: شما آن روايت را تكذيب مي‌كنيد كه مي‌گويد: چون خدا خشم كند، فرشتگانی كه عرش را حمل می‌كنند از سنگینى دوش خود خشم او را دریابند و به سجده در افتند و چون خشم خدا برود و دوش آن‌ها سبك شود و به جایگاه خویش (حالت اولیه) برگردند، حضرت فرمود: به من بگو از زمانی‌كه خدا شیطان را لعنت كرده و بر او خشمگین شده است تا امروز كى از او خشنود گشته است طبق بیان تو كه خدا همیشه بر شیطان و دوستان و پیروانش خشمگین است (پس باید از آن زمان تا حال حاملان عرش در سجود باشند، به‌علاوه) چگونه جرأت می‌كنى كه پروردگارت را به دگرگون شدن از حالى به‌حالى نسبت دهى و بگوئى آن‌چه بر مخلوق وارد می‌شود بر او هم وارد شود، او منزه است. متعالى است، پا برجاست همراه نابود شوندگان، بى‌دگرگونی است همراه دگرگونان، بى‌عوض شدن است همراه عوض شوندگان، هر چیز جز او در قبضه او و تحت تدبیر اوست و همگى به او محتاج و او از غیر خود بى‌نیاز است.

شرح‏
ادامه مطلب...
 
<< شروع < قبل 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعد > پايان >>

صفحه 16 - 18 از 126

Copyright © 2008 Tahour.net . All rights reserved.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی طهور محفوظ می باشد. استفاده از مطالب تنها با ذکر نام و پیوند منبع مجاز است.