صداي سخن عشق


سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ 
أَيُّهَا النَّاسُ اعْلَمُوا أَنَّ كَمَالَ الدِّينِ طَلَبُ الْعِلْمِ وَ الْعَمَلُ بِهِ أَلَا وَ إِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ أَوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ الْمَالِ إِنَّ الْمَالَ مَقْسُومٌ مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَمَهُ عَادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيَفِي لَكُمْ وَ الْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ أَهْلِهِ وَ قَدْ أُمِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْ أَهْلِهِ فَاطْلُبُوهُ.
اى مردم بدانيد كمال دين طلب علم و عمل بدانست، بدانيد كه طلب علم بر شما از طلب مال لازم‏تر است، زيرا مال براى شما قسمت و تضمين شده. عادلى آن را بين شما قسمت كرده و تضمين نموده و بشما مي‌رساند ولى علم نزد أهلش نگهداشته شده و شما مأموريد كه آن را از اهلش طلب كنيد، پس آن را بخواهيد.
الكافي، ج‏1، ص 30
صفحه اصلی
صفحه اصلی
باب معناى كلمه صمد چاپ ايميل
04 آذر 1398

باب تأويل الصمد

باب معناى كلمه صمد

و هو الباب السابع عشر من كتاب التوحيد و فيه حديثان‏

110- الحديث الاول و هو العشرون و ثلاث مائة

عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْقَاسِمِ الْجَعْفَرِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي‌جَعْفَرٍ الثَّانِي(ع) جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا الصَّمَدُ؟ قَالَ: السَّيِّدُ الْمَصْمُودُ إِلَيْهِ فِي الْقَلِيلِ وَ الْكَثِيرِ

ترجمه: جعفرى گوید: به امام جواد علیه السلام عرض كردم: فدایت گردم، معنى صمد چیست؟ فرمود: آقائی كه در هر كم و زیاد به او توجه شود.

شرح‏
ادامه مطلب...
 
دنباله باب معانی اسماء چاپ ايميل
03 آذر 1398

بَابٌ آخَرُ وَ هُوَ مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ إِلا أَنَّ فِيهِ زِيَادَةً وَ هُوَ الْفَرْقُ مَا بَيْنَ الْمَعَانِي الَّتِي تَحْتَ أَسْمَاءِ اللَّهِ وَ أَسْمَاءِ الْمَخْلُوقِينَ

دنباله باب معانی اسماء با این تفاوت که فرق میان معانى اسماء خدا و اسماء مخلوق را نیز دارد

و هو الباب السادس عشر و هو من الباب الاول اي الخامس عشر:

108- الحديث الاول و هو الثامن عشر و ثلاث مائة

عَنِ الْفَتْحِ بْنِ يَزِيدَ الْجُرْجَانِيِّ عَنْ أَبِي‌الْحَسَنِ(ع) قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ: وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ.

لَوْ كَانَ كَمَا يَقُولُ الْمُشَبِّهَةُ لَمْ يُعْرَفِ الْخَالِقُ مِنَ الْمَخْلُوقِ‏ وَ لا الْمُنْشِئُ مِنَ الْمُنْشَإِ، لَكِنَّهُ الْمُنْشِئُ؛ فَرْقٌ بَيْنَ مَنْ جَسَّمَهُ وَ صَوَّرَهُ وَ أَنْشَأَهُ، إِذْ كَانَ لا يُشْبِهُهُ شَيْ‏ءٌ وَ لا يُشْبِهُ هُوَ شَيْئاً

قُلْتُ: أَجَلْ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ لَكِنَّكَ قُلْتَ الْأَحَدُ الصَّمَدُ وَ قُلْتَ لا يُشْبِهُهُ شَيْ‏ءٌ وَ اللَّهُ وَاحِدٌ وَ الْإِنْسَانُ وَاحِدٌ أَ لَيْسَ قَدْ تَشَابَهَتِ الْوَحْدَانِيَّةُ؟

 قَالَ: يَا فَتْحُ أَحَلْتَ ثَبَّتَكَ اللَّهُ، إِنَّمَا التَّشْبِيهُ فِي الْمَعَانِي فَأَمَّا فِي الْأَسْمَاءِ فَهِيَ وَاحِدَةٌ وَ هِيَ دَالَّةٌ عَلَى الْمُسَمَّى.

وَ ذَلِكَ أَنَّ الْإِنْسَانَ وَ إِنْ قِيلَ وَاحِدٌ فَإِنَّهُ يُخْبَرُ أَنَّهُ جُثَّةٌ وَاحِدَةٌ وَ لَيْسَ بِاثْنَيْنِ؛ وَ الْإِنْسَانُ نَفْسُهُ لَيْسَ بِوَاحِدٍ، لِأَنَّ أَعْضَاءَهُ مُخْتَلِفَةٌ وَ أَلْوَانَهُ مُخْتَلِفَةٌ، وَ مَنْ أَلْوَانُهُ مُخْتَلِفَةٌ غَيْرُ وَاحِدٍ؛ وَ هُوَ أَجْزَاءٌ مُجَزَّاةٌ لَيْسَتْ بِسَوَاءٍ دَمُهُ غَيْرُ لَحْمِهِ وَ لَحْمُهُ غَيْرُ دَمِهِ وَ عَصَبُهُ غَيْرُ عُرُوقِهِ وَ شَعْرُهُ غَيْرُ بَشَرِهِ وَ سَوَادُهُ غَيْرُ بَيَاضِهِ وَ كَذَلِكَ سَائِرُ جَمِيعِ الْخَلْقِ. فَالْإِنْسَانُ وَاحِدٌ فِي الِاسْمِ وَ لا وَاحِدٌ فِي الْمَعْنَى.

وَ اللَّهُ جَلَّ جَلالُهُ هُوَ وَاحِدٌ لا وَاحِدَ غَيْرُهُ؛ لا اخْتِلافَ فِيهِ وَ لا تَفَاوُتَ وَ لا زِيَادَةَ وَ لا نُقْصَانَ.

فَأَمَّا الْإِنْسَانُ الْمَخْلُوقُ الْمَصْنُوعُ الْمُؤَلَّفُ مِنْ أَجْزَاءٍ مُخْتَلِفَةٍ وَ جَوَاهِرَ شَتَّى غَيْرَ أَنَّهُ بِالِاجْتِمَاعِ شَيْ‏ءٌ وَاحِدٌ.

قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ فَرَّجْتَ عَنِّي فَرَّجَ اللَّهُ عَنْكَ. فَقَوْلَكَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ فَسِّرْهُ لِي كَمَا فَسَّرْتَ الْوَاحِدَ، فَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ لُطْفَهُ عَلَى خِلافِ لُطْفِ خَلْقِهِ لِلْفَصْلِ غَيْرَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَشْرَحَ ذَلِكَ لِي

فَقَالَ: يَا فَتْحُ إِنَّمَا قُلْنَا اللَّطِيفُ، لِلْخَلْقِ اللَّطِيفِ، وَ لِعِلْمِهِ بِالشَّيْ‏ءِ اللَّطِيفِ. أَ وَ لا تَرَى وَفَّقَكَ اللَّهُ وَ ثَبَّتَكَ إِلَى أَثَرِ صُنْعِهِ فِي النَّبَاتِ اللَّطِيفِ وَ غَيْرِ اللَّطِيفِ وَ مِنَ الْخَلْقِ اللَّطِيفِ وَ مِنَ الْحَيَوَانِ الصِّغَارِ وَ مِنَ الْبَعُوضِ وَ الْجِرْجِسِ وَ مَا هُوَ أَصْغَرُ مِنْهَا مَا لا يَكَادُ تَسْتَبِينُهُ الْعُيُونُ بَلْ لا يَكَادُ يُسْتَبَانُ لِصِغَرِهِ الذَّكَرُ مِنَ الْأُنْثَى وَ الْحَدَثُ الْمَوْلُودُ مِنَ الْقَدِيمِ، فَلَمَّا رَأَيْنَا صِغَرَ ذَلِكَ فِي لُطْفِهِ وَ اهْتِدَاءَهُ لِلسَّفَادِ وَ الْهَرَبَ مِنَ الْمَوْتِ وَ الْجَمْعَ لِمَا يُصْلِحُهُ وَ مَا فِي لُجَجِ الْبِحَارِ وَ مَا فِي لِحَاءِ الْأَشْجَارِ وَ الْمَفَاوِزِ وَ الْقِفَارِ وَ إِفْهَامَ بَعْضِهَا عَنْ بَعْضٍ مَنْطِقَهَا وَ مَا يَفْهَمُ بِهِ أَوْلادُهَا عَنْهَا وَ نَقْلَهَا الْغِذَاءَ إِلَيْهَا ثُمَّ تَأْلِيفَ أَلْوَانِهَا حُمْرَةٍ مَعَ صُفْرَةٍ وَ بَيَاضٍ مَعَ حُمْرَةٍ وَ أَنَّهُ مَا لا تَكَادُ عُيُونُنَا تَسْتَبِينُهُ لِدَمَامَةِ خَلْقِهَا لا تَرَاهُ عُيُونُنَا وَ لا تَلْمِسُهُ أَيْدِينَا، عَلِمْنَا أَنَّ خَالِقَ هَذَا الْخَلْقِ لَطِيفٌ لَطُفَ بِخَلْقِ مَا سَمَّيْنَاهُ بِلا عِلاجٍ وَ لا أَدَاةٍ وَ لا آلَةٍ وَ أَنَّ كُلَّ صَانِعِ شَئ فَمِنْ شَئ صَنَعَ، وَ اللَّهُ الْخَالِقُ اللَّطِيفُ الْجَلِيلُ خَلَقَ وَ صَنَعَ لا مِنْ شَئ

ترجمه: جرجانى گوید: شنیدم كه حضرت ابوالحسن علیه السلام مى‌فرمود: خدا لطیف، آگاه، شنوا، بینا، یگانه، یكتا و بى‌نیاز است، نزاده و زاده نشده و هیچ‌كس همتاى او نیست، اگر او چنان باشد كه مشبهه گویند نه خالق از مخلوق شناخته شود و نه آفریننده از آفریده ولى اوست آفریننده، میان او و كسى كه جسم و صورتش داده و ایجادش كرده فرق است، زیرا چیزى مانند او نیست و او مانند چیزى نباشد، عرض كردم: آرى خدایم قربانت گرداند ولى شما فرمودید او یكتا و بى‌نیاز است و فرمودید چیزى مانند او نیست در صورتی‌كه خدا یكتا است و انسان هم یكتا است، مگر یكتائى او شبیه یكتائى انسان نیست؟ فرمود: اى فتح محال گفتى، خدایت پا برجا دارد، همانا تشبیه نسبت بمعانى است، اما نسبت به اسم‌ها همه یكى است و آن‌ها بر صاحب نام دلالت كنند، بیانش این است كه چون گفته شود انسان یكى است این گفته خبر دادن از آن است كه انسان یك پیكر است و دو پیكر نیست ولى خود انسان یكى نیست، زیرا اعضاء و رنگ‌هایش مختلف است، كسی كه رنگ‌هایش مختلف است یكى نیست، اجزائش قابل تقسیم است، یك‌نواخت نیست، خونش غیر گوشتش و گوشتش غیر خونش باشد، عصبش غیر رگ‌هایش و مویش غیر پوستش و سیاهیش غیر سفیدى او است هم‌چنین است مخلوق‌هاى دیگر، پس انسان اسمش یكى است، معنایش یكى نیست، و خداى جل جلاله یكتاست یكتائى جز او وجود ندارد، در او اختلاف و تفاوت و زیادى و كمى نیست، اما انسان مخلوق و مصنوع است، از اجزاء مختلف و مواد گوناگون تركیب شده، جز این‌كه در حال جمع اجزاء یك چیز است، عرض كردم: قربانت گردم، رهائى و آسودگیم بخشیدى، خدایت فرج دهد، لطیف و آگاه بودن خدا را كه فرمودى برایم تفسیر كن چنان‌كه یكتا را تفسیر كردى، من مى‌دانم كه لطف او غیر از لطف مخلوق است به جهت فرق (میان خالق و مخلوق) ولى دوست دارم برایم شرح دهید، فرمود: اى فتح این‌كه گوئیم خدا لطیف است به جهت آفریدن چیز لطیف و دانائیش به چیز لطیف است، مگر نمى‌بینى خدایت توفیق دهد و ثابت دارد اثر ساخت و هنر او را در گیاه لطیف و غیر لطیف و در آفرینش لطیف مثل جاندار كوچك و پشه و كوچك آن و كوچك‌تر از آن كه با چشم در نیاید بلكه به‌واسطه كوچكى نر و ماده و نوزاد و پیش زاد آن تشخیص داده نشود و ما چون كوچكى این حیوان را با لطافتش دیدیم و نیز رهبرى شدنش بنزدیكى با ماده و گریز از مرگ و گرد آوردن منافع خویش و جاندارانی كه در گرداب‌هاى دریا و پوست‌هاى درختان و كویرها و بیابان‌ها و فهمانیدن برخى از آن‌ها اندكى از سخنش را و آن‌چه به بچه‌هاى خود مى‌فهماند و خوراك برایشان مى‌برد و باز موضوع رنگ آمیزى آن‌ها، سرخ با زرد و سفید با قرمز و این‌كه از خردى اندام به چشم ما هویدا نگردند، نه چشمان ما آن را بیند و نه دست‌هاى ما آن را لمس نماید، از ملاحظه تمام این‌ها دانستیم كه خالق این مخلوق لطیف در خلقت آن‌چه نام بردیم لطافت به كار برده بدون رنج بردن و استعمال ابزار و آلت و نیز دانستیم كه هر كه چیزى سازد از ماده‌اى سازد ولى خداى خالق لطیف بزرگوار خلقت و صنعش از ماده‌اى نبوده.

شرح
ادامه مطلب...
 
باب معانى اسماء چاپ ايميل
02 آذر 1398

بَابُ مَعَانِي الْأَسْمَاءِ وَ اشْتِقَاقِهَا

باب معانى اسماء و اشتقاق آن‌ها

و هو الباب السادس عشر من كتاب التوحيد و فيه اثني عشر حديثا:

96- الحديث الاول و هو السادس و ثلاث مائة

عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(ع) عَنْ تَفْسِيرِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قَالَ الْبَاءُ بَهَاءُ اللَّهِ وَ السِّينُ سَنَاءُ اللَّهِ وَ الْمِيمُ مَجْدُ اللَّهِ وَ رَوَى بَعْضُهُمْ الْمِيمُ مُلْكُ اللَّهِ، وَ اللَّهُ إِلَهُ كُلِّ شَئ؛ الرَّحْمَنُ بِجَمِيعِ خَلْقِهِ؛ وَ الرَّحِيمُ بِالْمُؤْمِنِينَ خَاصَّةً

ترجمه: ابن سنان گوید: از امام صادق علیه السلام تفسیر «بسم الله الرحمن الرحیم» را پرسیدم، فرمود: باء بهاء (روشنى) خدا و سین سناء (رفعت) خداست و میم مجد (بزرگوارى) خداست و بعضى روایت كرده‌اند كه میم ملك (سلطنت) خداست و الله معبود هر چیزیست، رحمن مهربان است به تمام خلقش، رحیم مهربان است به خصوص مؤمنین.

شرح مترجم: ملاصدرا گوید: تفسیریكه امام علیه السلام براى حروف باء و سین و میم نمود از باب توقیف است (یعنى باید عین آن‌چه را فرموده بدون چون و چرا پذیرفت) و عقل راهى بفهم آن ندارد، و اما درباره رحمان و رحیم خلاصه سخن مجلسى (ره) این است كه: چون زیادى لفظ دلالت بر زیادى معنى دارد و رحمان یك حرف بیش‌تر از رحیم دارد مبالغه‌اش در رحمت بیش‌تر است، پس مهربانى خدا به تمام مخلوق از مؤمن و كافر باعتبار رحمانیت او است و توفیق و هدایتى كه نصیب مؤمنان كرده به اعتبار صفت رحیمیت اوست.

شرح
ادامه مطلب...
 
<< شروع < قبل 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعد > پايان >>

صفحه 7 - 9 از 63

Copyright © 2008 Tahour.net . All rights reserved.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی طهور محفوظ می باشد. استفاده از مطالب تنها با ذکر نام و پیوند منبع مجاز است.