صداي سخن عشق


سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ 
أَيُّهَا النَّاسُ اعْلَمُوا أَنَّ كَمَالَ الدِّينِ طَلَبُ الْعِلْمِ وَ الْعَمَلُ بِهِ أَلَا وَ إِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ أَوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ الْمَالِ إِنَّ الْمَالَ مَقْسُومٌ مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَمَهُ عَادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيَفِي لَكُمْ وَ الْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ أَهْلِهِ وَ قَدْ أُمِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْ أَهْلِهِ فَاطْلُبُوهُ.
اى مردم بدانيد كمال دين طلب علم و عمل بدانست، بدانيد كه طلب علم بر شما از طلب مال لازم‏تر است، زيرا مال براى شما قسمت و تضمين شده. عادلى آن را بين شما قسمت كرده و تضمين نموده و بشما مي‌رساند ولى علم نزد أهلش نگهداشته شده و شما مأموريد كه آن را از اهلش طلب كنيد، پس آن را بخواهيد.
الكافي، ج‏1، ص 30
صفحه اصلی arrow تفسیر موضوعی قرآن و حدیث arrow شرح احادیث اصول کافی arrow حدیث 5
حدیث 5 چاپ ايميل
24 خرداد 1396

الحديث الخامس و هو الواحد و الستون‏

عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ (ع): لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي طَلَبِ الْعِلْمِ لَطَلَبُوهُ وَ لَوْ بِسَفْكِ الْمُهَجِ وَ خَوْضِ اللُّجَجِ، إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَوْحَى إِلَى دَانِيَالَ: أَنَّ أَمْقَتَ عَبِيدِي إِلَيَّ الْجَاهِلُ الْمُسْتَخِفُّ بِحَقِّ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّارِكُ لِلِاقْتِدَاءِ بِهِمْ وَ أَنَّ أَحَبَّ عَبِيدِي إِلَيَّ التَّقِيُّ الطَّالِبُ لِلثَّوَابِ الْجَزِيلِ اللازِمُ لِلْعُلَمَاءِ التَّابِعُ لِلْحُلَمَاءِ الْقَابِلُ عَنِ الْحُكَمَاءِ

ترجمه: اگر مردم بدانند در طلب علم چه فایده ایست آن را مى‌طلبند اگر چه با ریختن خون دل و فرو رفتن در گردابها باشد. خداوند تبارك و تعالى به دانیال وحى فرمود كه: منفورترین بندگان من نزد من نادانى است كه حق علما را سبك شمرد و پیروى ایشان نكند و محبوبترین بندگانم پرهیزكارى است كه طالب ثواب بزرگ و ملازم علماء و پیرو خویشتن داران و پذیرنده حكما باشد.

شرح‏

سفك: ریختن؛ مهج جمع مهجة: خون و روح؛ خوض: در آب فرورفتن، تصرف در چیزی، امعان در چیزی؛ لجج جمع لجة: آب بسیار؛ مقت: اشد از بغض

اهداف و مقاصد انسان از جهت اهمیت مراتب متنوعی دارد

هر چه هدف مهم‌تر باشد، تحمل سختی‌ها برای دستیابی به آن موجه‌تر و آسان‌تر است.

مهم‌ترین هدف برای انسان که با وصول به آن از همه کمالات برخوردار می‌شود و از آن لذت می‌برد، حیات است به‌ویژه حیات دائم.

حیات دائم نفس انسان، با علم ممکن و متحقق می‌شود.

بنابراین، مهم‌ترین و مطلوب‌ترین چیز برای انسان، علم است که مایه حیات ابدی او می‌شود.

پس تحمل سختی‌ها برای دستیابی به آن موجه‌تر و آسان‌تر است.

پرسش: انسان‌ها برای کسب مال که تنها بخشی از حیات و لذت دنیوی است سختی‌ها و تلخی‌های بسیار تحمل می‌کنند، چگونه است که برای کسب علم که مهم‌ترین عامل حیات ابدی است زحمات را تحمل نمی‌کنند؟

پاسخ: علت آن جهل به حقیقت و جلال و نور علم است. حتی آن‌ها که به کسب علم می‌پردازند، آن را برای کسب مال و لذت کوتاه دنیوی می‌طلبند.

عبارت لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي طَلَبِ الْعِلْمِ لَطَلَبُوهُ وَ لَوْ بِسَفْكِ الْمُهَجِ، اشاره به همین نکته دارد.

لو از اداة امتناع است اگر امتناع عرفی یا اکثری (برای اکثر مردم) باشد.

نکته: نفس و بدن آلوده به گناه که به سبب نجاست گناه، متنجس شده است، با علم تطهیر می‌شود

چنان‌که صید کلب معلَّم پاک است اگر چه اگر کلب، معلَّم نباشد، پاک نیست.

برای عالم همین افتخار بس است که خداوند متعال او را سمیّ خود قرار داده است و او را علیم حکیم نامیده است.

و شهادت او را قرین شهادت خود قرار داد و فرمود: شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ؟ (آل عمران، 18)

و حضرت ختمی مرتبت او را وارث و خلیفه خود قرار داد و فرمود: العلماء ورثة الأنبياء. اللهم ارحم خلفائى فقيل: يا رسول اللّه و من خلفاؤك؟ قال: الذين يأتون من بعدى يروون حديثى و سنتى.

و او را در قیامت شفیع تالی خود قرار داد: يشفع يوم القيامة ثلاثة: الأنبياء ثم العلماء ثم الشهداء.

و امين خود در زمین قرار داد: العالم امين اللّه فى الارض.

به او حکمت عطا نمود و آن را خیر کثیر دانست: و من یؤتی الحکمة فقد اوتی خیراً کثیراً.

مقایسه کنید حکمت را تمام مال دنیا که درباره آن فرمود: قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ (النساء، 77)

سبب آن این است که دنیا با همه وسعتش، محدود است ولی علم و حکمت نامحدود.

عالم را همین بس که درباره او فرمود: إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ (فاطر، 28)

چه شرافتی بالاتر از این‌که جاهل مستخف امقت الناس باشد.

أَنَّ أَمْقَتَ عَبِيدِي إِلَيَّ الْجَاهِلُ الْمُسْتَخِفُّ بِحَقِّ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّارِكُ لِلِاقْتِدَاءِ بِهِمْ

چه کرامتی بالاتر از این‌که ملازم عالم احبّ الناس باشد. مقامی بالاتر از محبوبیت نیست و آن‌هم سهم پیرو عالم است.

أَنَّ أَحَبَّ عَبِيدِي إِلَيَّ التَّقِيُّ الطَّالِبُ لِلثَّوَابِ الْجَزِيلِ اللازِمُ لِلْعُلَمَاءِ التَّابِعُ لِلْحُلَمَاءِ الْقَابِلُ عَنِ الْحُكَمَاءِ

از طريق عامه: قال صلى اللّه عليه و آله: من احب ان ينظر الى عتقاء اللّه من النار فلينظر الى المتعلمين فو الّذي نفسى بيده ما من متعلم يختلف الى باب العلم إلا كتب اللّه له بكل قدم عبادة سنة و بنى له بكل قدم مدينة فى الجنة و يمشى على الارض و الارض يستغفر له و يمسى و يصبح مغفورا له و شهدت الملائكة لهم بانهم عتقاء اللّه من النار.

قال ایضاً: من طلب العلم فهو كالصائم نهاره و كالقائم ليله، و ان بابا من العلم يتعلمه الرجل بمنزلة من يكون له ابو قبيس ذهبا فينفقه فى سبيل اللّه.

و قال: من جائه الموت و هو يطلب العلم ليحيى به الاسلام كان بينه و بين الأنبياء درجة فى الجنة.

و قال: يبعث اللّه عباده يوم القيامة ثم يميز العلماء فيقول: يا معشر العلماء انى لم اضع نورى فيكم الا لعلمى‌بكم، و لا اضع علمى‌فيكم لاعذبنكم انطلقوا فقد غفرت لكم.

و قال: معلم الخير اذا مات بكى عليه طير الهواء و دواب الارض و حيتان البحر.

و قال: من صلى خلف عالم من العلماء فكأنما صلى خلف نبى من الأنبياء.

و قال: فضل العالم على العابد سبعين درجة بين كل درجة حضر الجواد المضمرة سبعين سنة، و ذلك لان الشيطان يضع البدعة للناس فينظرها العالم و يزيلها، و العابد مقبل على عبادته لا يتوجه لها و لا يعرف بها.

و قال: رحمة اللّه على خلفائى فقيل يا رسول اللّه من خلفاؤك؟ قال: الذين يحيون سنتى و يعلمونها عباد اللّه.

و قال لعلى عليه السلام حين بعثه الى اليمن: لان يهدى اللّه بك رجلا واحدا خير لك مما تطلع عليه الشمس او تغرب.

و قال: يا رسول اللّه اى الاعمال افضل؟ قال: العلم باللّه تعالى فقيل: اى الاعمال تزيد؟ قال: العلم باللّه، فقيل: نسأل عن العمل و تجيب عن العلم؟ فقال صلى اللّه عليه و آله: ان قليل العمل ينفع مع العلم و كثير العمل لا ينفع مع الجهل.

 
< بعد   قبل >

Copyright © 2008 Tahour.net . All rights reserved.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی طهور محفوظ می باشد. استفاده از مطالب تنها با ذکر نام و پیوند منبع مجاز است.