صداي سخن عشق


سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ 
أَيُّهَا النَّاسُ اعْلَمُوا أَنَّ كَمَالَ الدِّينِ طَلَبُ الْعِلْمِ وَ الْعَمَلُ بِهِ أَلَا وَ إِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ أَوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ الْمَالِ إِنَّ الْمَالَ مَقْسُومٌ مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَمَهُ عَادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيَفِي لَكُمْ وَ الْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ أَهْلِهِ وَ قَدْ أُمِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْ أَهْلِهِ فَاطْلُبُوهُ.
اى مردم بدانيد كمال دين طلب علم و عمل بدانست، بدانيد كه طلب علم بر شما از طلب مال لازم‏تر است، زيرا مال براى شما قسمت و تضمين شده. عادلى آن را بين شما قسمت كرده و تضمين نموده و بشما مي‌رساند ولى علم نزد أهلش نگهداشته شده و شما مأموريد كه آن را از اهلش طلب كنيد، پس آن را بخواهيد.
الكافي، ج‏1، ص 30
صفحه اصلی arrow تفسیر موضوعی قرآن و حدیث arrow بَابُ صِفَةِ الْعُلَمَاءِ
بَابُ صِفَةِ الْعُلَمَاءِ چاپ ايميل
31 شهريور 1396

بَابُ صِفَةِ الْعُلَمَاءِ و هو الباب السادس من كتاب العقل و فيه سبعة احاديث

الحديث الاول و هو الثالث و الستون‏

عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ تَزَيَّنُوا مَعَهُ بِالْحِلْمِ وَ الْوَقَارِ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ تُعَلِّمُونَهُ الْعِلْمَ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ طَلَبْتُمْ مِنْهُ الْعِلْمَ وَ لا تَكُونُوا عُلَمَاءَ جَبَّارِينَ فَيَذْهَبَ بَاطِلُكُمْ بِحَقِّكُمْ

ترجمه: دانش آموزید با وجود آن خود را با خویشتندارى و سنگینى بیارائید و نسبت به دانش آموزان خود تواضع كنید و نسبت به استاد خود فروتن باشید و از علماء متكبر نباشید كه رفتار باطلتان حق شما را ضایع كند.

شرح‏

معنی حلم و وقار و کظم غیظ به هم نزدیک است؛ خویشتن‌داری و کنترل احساسات، فرونشاندن غضب.

به همین معناست، حلیم که از اسماء حق تعالی است.

حلیم پانزده بار در قرآن آمده است؛ یازده بار به عنوان صفت حق تعالی و چهار بار به‌عنوان صفت حضرت ابراهیم(ع)

وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ تُعَلِّمُونَهُ الْعِلْمَ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ طَلَبْتُمْ مِنْهُ الْعِلْمَ

وجه تواضع برای معلم روشن است، چون صاحب حق است یکی از آباء بلکه پدر حقیقی است، زیرا پدر جسمانی به پرورش بدن فرزندش می‌پردازد و برای سلامت ظاهر او تلاش می‌کند و او را از آتش دنیا حفظ می‌کند ولی معلم که پدر معنوی است به پرورش روح فرزندش می‌پردازد و او را از آتش آخرت حفظ می‌کند.

پس تواضع برای معلم اولی و اوجب است.‏

اما تواضع برای متعلم به‌دلایل دیگری است:

1- متعلم سبب می‌شود که معلم به اجر و پاداش تعلیم دست‌یابد.

2- متعلم سبب اتصاف معلم به صفات وجودی اعم از معرفت و خلقی و رفتاری معلم می‌شود.

4-  متعلم سبب تفکر و تعقل معلم و در نتیجه سبب افزایش علم معلم می‌شود.

تجبر و تكبر، ضد تواضع است

تجبر بر خلق نشان‌دهنده این است که علم چنین کسی علم حقیقی نیست.

تجبر و تکبر، خلاف مراتب توحید سه‌گانه است

و لا حول و لا قوة الا باللّه العلى العظيم

در حالات حضرت ختمی مرتبت آمده که:

انه يأكل على الارض و يقول: انما انا عبد آكل كما يأكل العبيد،

و روى ان عليا عليه السلام اشترى لحما بدرهم فحمله فى ملحفته فقال له احد: انا احمل عنك يا اميرالمؤمنين فقال: لا، ابوالعيال احق ان يحمل شيئا الى عياله

و عوتب‏ عليه السلام فى ازار مرفوع فقال: يقتدى به المؤمن و يخشع له القلب.

الحديث الثانى و هو الرابع و الستون‏

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ قَالَ يَعْنِي بِالْعُلَمَاءِ مَنْ صَدَّقَ فِعْلُهُ قَوْلَهُ وَ مَنْ لَمْ يُصَدِّقْ فِعْلُهُ قَوْلَهُ فَلَيْسَ بِعَالِمٍ

ترجمه: امام صادق علیه السلام راجع به قول خداى عزو جل (تنها بندگان دانشمند خدا از او ترس دارند) فرمود: مراد به دانشمند كسى است كه كردارش گفتارش را تصدیق كند و كسى كه چنین نباشد عالم نیست.

شرح‏

علم بر دو قسم است:

1- علم به حقایق و مراتب و لوازم هستی و عوالم مربوط به آن

2- علم به خوبی‌ها و بدی‌های اخلاقی و رفتاری

علمی که به خشیت می‌انجامد، قسم اول است نه دوم.

 
< بعد   قبل >

Copyright © 2008 Tahour.net . All rights reserved.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی طهور محفوظ می باشد. استفاده از مطالب تنها با ذکر نام و پیوند منبع مجاز است.