حدیث 6
22 شهريور 1396

الحديث السادس و هو الثانى و الستون‏

عن أَبی‌عَبْدِاللَّهِ ع مَنْ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَ عَمِلَ بِهِ وَ عَلَّمَ لِلَّهِ دُعِيَ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ عَظِيماً فَقِيلَ تَعَلَّمَ لِلَّهِ وَ عَمِلَ لِلَّهِ وَ عَلَّمَ لِلَّهِ

ترجمه: هر كه براى خدا علم را بیاموزد و بدان عمل كند و بدیگران بیاموزد در مقامهاى بلند آسمانها عظیمش خوانند و گویند: آموخت براى خدا، عمل كرد براى خدا، تعلیم داد براى خدا.

شرح‏

ملكوت، باطن عالم و یکی از عوالم فراتر از طبیعت است.

هر گاه با جبروت ذکر شود، مرتبه بین طبیعت و جبروت است و اگر مطلق ذکر شود، به همه بواطن عالم و آسمان‌ها اطلاق می‌شود.

نسبت عالم طبیعت به ملکوت مانند نسبت بدن به روح است.

همان‌گونه که در جهان طبیعت، کمال ذومراتب است در عوالم ملکوت نیز همین‌گونه است بلکه مراتب ملکوت از هر جهت بیش‌تر از مراتب طبیعت است.

ملکوت اسفل، سافل، اوسط، عالی و اعلی

اگر ملکوت باطن است ولی اولاً، هر چیزی مراتبی از ملکوت دارد، ثانیاً، ملکوت حیوان اشرف از ملکوت نبات و ملکوت نبات، اشرف از ملکوت جماد است. هم‌چنین هر یک از حیوانات نیز نسبت به هم همین‌گونه‌اند

قال تعالى: وَ لَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجاتٍ وَ أَكْبَرُ تَفْضِيلًا (الاسراء، 21)

همان‌گونه که زمین و موجودات آن ملکوت دارند، آسمان‌ها نیز ملکوت دارند.

عالم عامل لله در ملکوت آسمان‌ها، عظیم خوانده می‌شود.

اگر عالم زمینی و طبیعی در آسمان‌ها عظیم است، ملکوت و باطن او چگونه است؟

البته احتمال دارد که عظمت عالم مربوط به ملکوت او باشد. والله عالم

البته علماء از حیث انواع علوم و مراتب آن نیز با هم تفاوت دارند. اگر چه موضوع این حدیث شریف علم معاملات است که اخس درجات علم است.

اگر صاحب علم اخس چنین جایگاهی در ملکوت آسمان‌ها داشته باشد، حال صاحب علم اشرف چگونه خواهد بود؟